Ik ben bang voor Corona
Woman photo created by prostooleh – www.freepik.com

Zoals gebruikelijk is de praktijk weerbarstiger dan de theorie. Een paar weken geleden schreef ik dat de dood het einde niet hoeft te zijn. Maar toen ik vannacht wakker werd met pijn tussen m’n schouderbladen bleek: ik ben bang voor de dood te zijn; banger dan ik had gedacht.

Het nieuws op de voet

Hoewel ik het nieuws nog nauwelijks volg (omdat het bijna alleen nog maar over Corona gaat), volgde ik het nieuws over de nieuwe ziekte vanaf februari op de voet. En ik vermoedde al dat dit voor ons anders uit zou pakken dan we op dat moment voor mogelijk hielden. Nederland zou toch niet net als China op slot gaan? Dat zullen de Nederlandse graaiers toch nooit toestaan? Toch voorspeelde ik tijdens een vakantie in Drenthe rond die tijd dat we met pak ‘m beet 3 weken thuis zouden zitten en ik bleek gelijk te hebben. 3 weken later zaten we voor het eerst onwennig thuis. Waar zou dat eindigen.

Een experiment met afstand

Een week ervoor dreef ik de spot nog met mijn eigen voorspelling. De familie was bij elkaar en ik ‘oefende’ alvast wat Mark Rutte een week later ook onwennig zou doen (nadat hij zich naïef vergiste en Mr.-RIVM Jaap van Dissel toch een hand wilde geven. De familie reageerde er wisselend op. De een ergerde zich. Een andere begreep het wel. En ik wilde gewoon weten hoe dat werkte: geen intimiteit meer kunnen geven en ook niet meer kunnen krijgen.

Het leek zo overdreven allemaal

Daarna bleef ik het nieuws nieuwsgierig volgen. Ondertussen weten we hoe je zonder intimiteit met kringen buiten het gezin kunt leven, maar het voelt alsof het niet zo hoort. In mijn blog heette het nog dat ik het ten diepste wat overdreven vond allemaal, want – schreef ik – bij de dood eindigt het leven immers niet?

Toch bang

Maar vannacht werd ik dus wakker met pijn tussen m’n schouders. En ik dacht meteen aan m’n longen. En ik woelde verder. Want hoe moest dat met m’n werk; dat mij zo in z’n greep heeft? En als ik werkelijk Corona heb: overleef ik dat dan wel? Onder mijn nieuwsgierigheid bleek toch stiekem angst verstopt te zitten. En daar schrok ik van. Ben ik dan toch bang voor de dood? Waarom? Omdat ik ten diepste niet zeker weet of het bij de dood toch niet gewoon stopt? Mijn beleden vertrouwen bleek vannacht dunner dan ik had gehoopt.

Over tot de orde van de dag

Ondertussen heb ik weer een dag geleefd en valt het allemaal mee. Alsof er niets was gebeurd stapte ik vanmorgen op m’n fiets, werkte ik aan de uitwerking van een thema over ‘geestelijke strijd’ en verdiepte ik me in een onderwerp voor m’n werk. De pijn tussen m’n schouder bleek spierpijn te zijn (best pittig; daarom schrok ik er denk ook zo van).

Ik verlang naar de opstanding

Ondertussen heb ik dus ook beleefd wat het betekent wat Tomáš Halík schreef (in ‘Geloven op de tast‘ dat hij samen met Anselm Grün publiceerde): “De mens begrijpt de boodschap van de opstanding waarschijnlijk slechts in die mate waarin hij eerder in staat was de duisternis van Goede Vrijdag te ervaren”. Die duisternis heb ik – hoewel niet in de mate van Goede Vrijdag – vannacht best intens ervaren. Ooit – in m’n studententijd – was ik net zo intens geraakt door de kracht van Pasen. Ik verlang naar die opstanding met Pasen; als Corona en alle andere bedreigingen hun tanden kwijt zijn en nooit meer voer voor mijn angst zullen zijn.

Dit bericht werd op 18 april 2020 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , ,
Categorieën: Column
Bij de dood eindigt het leven niet. Die dood hou je overigens toch niet tegen; zeker niet in tijden van Corona.
Hand photo created by freepik – www.freepik.com – De dood hou je toch niet tegen

De afgelopen jaren raakte ik ondergesneeuwd onder de gewoontes die het leven structureren. Nu Corona die sleur doorbreekt voel ik weer ruimte om te reflecteren en dat lucht op.

Corona en Malaria

Op Facebook vergeleek ik Corona eerder deze week op basis van een artikel van ‘Drive Against Malaria’ met de ziekte malaria. Zelfs in Italië (één van de zwaarst door COVID-19 getroffen gebieden in de wereld) ligt het relatieve aantal doden nog steeds onder het niveau van Afrika door malaria. En saillant detail van deze ziekte is dat deze juist wel kinderen (en ook zwangere vrouwen) met verhoogd risico treft. Hoe dan ook: de dood is ineens onderdeel van ons leven geworden en we kunnen er niet omheen. Maar we moeten het dus niet groter maken dan het werkelijk is, want die dood hoort al langer dan ik leef (en in veel grotere aantallen) tot de dagelijkse werkelijkheid van de inwoners van Afrika.

Bij de dood begint het leven pas echt

Onderdeel van de oude sleur was dat de dood in onze contreien vakkundig buiten beeld werd gehouden; ook als dat bij een foute griepgolf eigenlijk niet meer verantwoord kon worden. Daardoor vergat ik dat de dood ook een verlossend aspect kan hebben.

Tomáš Halík brengt dat in ‘Geloven op de tast’ mooi onder woorden. Hij zegt: “God bestaat niet in de wereld van de dingen. Ik heb u buiten gezocht, terwijl u binnen was, zegt de heilige Augustinus tegen God. Misschien bevrijdt pas de dood dit ‘binnen’ diep in ons ik, wanneer de dood ons losmaakt van alles waar we ons vaak mee identificeren en waaraan we ons vasthouden, hoewel dat allemaal slechts bij de ‘buitenkant, bij de oppervlakkigheid van ons leven hoort, bij onze wereld, echter niet bij onszelf, bij ons echte, ware en onmiskenbare ik… Wellicht zullen we pas in de dood of achter de poort van de dood ons ik in zijn volle waarheid zien” (pag. 71).

Ik verlang niet naar de dood

Versta me niet verkeerd: ik heb geen verlangen naar de dood. En hoewel ik er zelf niet meer bij zou zijn, hou ik me eraan vast dat mijn dood zware schade aan het leven van mijn dierbaren toe zou brengen. Nee. Daar verlang ik helemaal niet naar. Heel diep van binnen leefde ik ondertussen echter in een omgekeerde wereld. Ik was gehecht geraakt aan het ‘buiten’ van wat ik denk dat anderen van mij verwachten.

In tijden van Corona

Mijn vraag aan Mark Rutte en zijn beleidsmakers en deskundigen (en aan alle anderen die in andere landen over de gehele wereld verantwoordelijk zijn voor de draconische maatregelen die zijn genomen) heeft daarmee te maken. Hoe zouden de Corona-maatregelen eruit zien als je daarin mee zou wegen dat de dood weliswaar niet bij het leven hoort, maar daar ook het einde niet van is?

Goede Vrijdag geeft pas echt diepte aan het leven

Beste Mark (en andere lezers van dit bericht), de Stille Week en Goede Vrijdag komen eraan. Normaal zou je bij de Matthäus-Passion vooraan in de zaal hebben gezeten. Misschien heb je tijd om de teksten van dat muziekstuk nog eens tot je door te laten dringen. In hetzelfde boek van zojuist zegt Tomáš Halík iets moois over die Goede Vrijdag. “De mens begrijpt de boodschap van de opstanding waarschijnlijk slechts in die mate waarin hij eerder in staat was de duisternis van Goede Vrijdag te ervaren” (pag. 49).

Dit bericht werd op 4 april 2020 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , , , ,
Categorieën: Boeken, Column

https://lelij.com leeft op WordPress , het thema Adventure van Eric Schwarz en Mailchimp

https://lelij.com – Een blog van Karel J. van der Lelij

Altijd kritisch en betrokken