Matthew Jacoby - Deeper Places - Experiencing God in the Psalms - PsalmenDe Psalmen

Een maand geleden schreef ik in het kader van het thema ‘Wandelen met God’ voor ‘Open Kaart‘ (Orgaan van Johannes Calvijn dispuut der C.S.F.R.) een kort artikel met de titel ‘Torens van gebroken verlangen’; onder andere over de Psalmen. De torens in het artikel refereren aan ziggurats, waarmee tijdgenoten van Abraham hun verlangen naar God uitdrukten; torens, waarmee zijn tijdgenoten wilden zeggen: “God, wij verlangen naar uw aanwezigheid in ons midden en bouwen alvast een klein stukje naar u toe om dat verlangen uit te drukken”. De toren van Babel moet ook zo’n ziggurat zijn geweest; wel een van de verkeerde soort; waarmee de bouwers uit wilden drukken dat ze Gods Koninkrijk op aarde wilden hebben, maar – zoals U2 het uitdrukte in ‘Wanderer‘ – “they didn’t want God in it”.

Daar sloeg het woordje gebroken overigens niet op; in de titel van mijn artikel. De gebrokenheid sloeg op de wereld waarin dat verlangen maar al te vaak ontstaat. Die wereld toont zich aan alle kanten gebroken en het is precies die combinatie van verlangen en gebrokenheid waarover Matthew Jacoby in zijn ‘Deeper Places’ schrijft. Matthew Jacoby is leadzanger in de band ‘Sons of Korah’ die net als ‘Psalmen voor Nu’ de Psalmen hertaalt naar hedendaagse muziek. En over die Psalmen heeft hij nu ook een boek geschreven.

Deeper Places‘ geeft eindelijk de aandacht aan de Psalmen die ze verdienen. Op de berijmde Psalmen was ik al uitgekeken toen ik ze nog elke zondag zong. Voor mij klopten ze niet met wat ik in de originele Psalmen las, maar daardoor raakte het origineel ook een beetje onder het stof. Ergens vermoedde ik een enorme rijkdom onder dat stof, maar het lukte maar niet om erbij te komen; totdat ik dit prachtige boekje van Matthew las en een lezing van hem bezocht. Naast de enorme breedte van de psalmen – van diepe aanklacht tot intense verwondering – raakte het mij vooral dat je geloof en gevoel – hoewel ze soms mijlenver uit elkaar lijken te liggen – naast elkaar mag laten staan.

Lees verder »

Dit bericht werd op 25 april 2016 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , ,
Categorieën: Artikel, Boeken, Gedicht

App - Your Story The GameAfgelopen week was ik te gast bij BEEQ (http://www.beeqgamification.com/); een bedrijfje dat de laatste jaren onder leiding van Johan ter Beek serious games heeft ontwikkeld. Hoe kwam dat zo?

Al in mijn vorige gemeente heb ik meerdere malen gezien en gesignaleerd dat er bij de overstap van het ene sociale verband (de tienerclub bijv. voor 12-13 jaar) naar het andere (dezelfde club voor 14-15 jaar) mensen verdwijnen; die nog wel actief deelnamen binnen het ene verband, maar niet met de groep overstappen naar het logisch volgende gedeelte van hun loopbaan in de kerk. Misschien werd het elders gemeten, maar in de omgeving waarin ik actief was, werd het eerder ontkend dan onderkend.

Ik heb dat heel sterk ervaren toen ik zelf vanaf de jeugd overstapte naar het grote geheel van de kerk. Sociale verplichtingen vallen weg en het enige dat je nog gemeen hebt met de groep waarin je actief was, is de kerkdienst; waar je diezelfde groep elke week nog wel steeds tegenkomt. Hoewel: in het begin namen we banken in beslag en na jaren van gekookte kikker zagen we eindelijk onder ogen dat we nog met z’n vijven waren overgebleven van die hele groep. Symbolisch hebben we toen maar de deur achter ons gesloten en zijn we zelf ook stilletjes weg geslopen naar een andere kerk (Wim Dekker schreef er in 2009 twee boeiende artikelen over in de ‘Waarheidsvriend‘: ‘De kerk op een laag pitje‘ en ‘Kerk moet terug naar kern‘ over wat hij toen ‘De tussengeneratie‘ noemde).

Maar in die andere kerk is dat natuurlijk niet anders. Ook daar doorlopen kinderen, jongeren en volwassenen een vast stramien van Zondagsschool via de Jeugd naar de kerk. Meer dan bij onze oude gemeente komen er wel nieuwe mensen binnen in de kerk, maar ook voor hen ligt het vaste stramien klaar: via alfa en ontmoetingskring komen ze – als alles goed verloopt – in het grote geheel van de gemeente terecht; en voor je het weet zijn ze weer weg. Hoewel in een ontmoetingskring kenbaar wordt gemaakt dat veel van je wordt verwacht als je lid wordt van deze gemeente, blijft het vrijblijvend en kun je duiken. En mijn overtuiging (door ervaring wijs geworden) is: als je niet actief bijdraagt aan de kerk, biedt de kerk vaak onvoldoende toegevoegde waarde om er op de lange duur te willen blijven.

Gelukkig krijgt dit onderwerp in onze gemeente wel de aandacht die het verdient. Het heeft o.a. een plekje gekregen in het beleidsplan voor het volwassenonderwijs en ik ben blij dat ik daarover mee mag denken. Daarin kwam Your Story The Game (http://ystg.org) van BEEQ ook voorbij en na het enthousiaste verhaal van anderen was ik erg nieuwsgierig wat Your Story wellicht voor onze kerk zou kunnen betekenen.

Lees verder »

Dit bericht werd op 14 februari 2016 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , ,
Categorieën: Artikel, Column
Karl-Josef Kuschel - Strijd om Abraham

Karl-Josef Kuschel – Strijd om Abraham

Voor m’n studie theologie rondde ik in september het vak ‘Abrahamitische religies’ af en ik las daarvoor het boek ‘Strijd om Abraham – Wat Joden, christenen en moslims scheidt en bindt‘ van Karl-Josef Kuschel. Ik had het precies over dat boek, toen ik halverwege september op Facebook m’n frustratie uitte als “vrijzinnig geleuter zonder vaste grond“:

Ondertussen heb ik die frustratie kunnen vertalen in een stuk dat ik moest schrijven als afsluiting van het vak (dat ik bewust had uitgesteld tot na het tentamen) (integraal na te lezen in deze pdf). Kort door de bocht durf ik – onder verwijzing naar de opdracht – te stellen:

  1. Kuschel heeft zijn ideaal ingelezen in de Bijbel. De onderbouwing van zijn argumenten is eenzijdig en onvoldoende. Derhalve is sprake van overhaaste generalisatie.
  2. Er moet veel van Kuschel. Joden en moslims moeten meedoen aan de dialoog die hij op wil zetten en christenen die zijn ideaal niet delen worden als achterlijk weggezet. Dat irriteert me mateloos; zeker omdat zijn verhaal slecht is onderbouwd.
  3. Een dialoog kent zenders en ontvangers. Kuschel stelt zich vooral op als zender en luistert slecht naar zijn gesprekspartners. Daardoor mist hij een hoop van wat zij in willen brengen. Dat maakt een zinvolle dialoog op voorhand moeizaam en meerdere theologen hebben erop gewezen dat hij niet alleen de Bijbel, maar ook islam en Jodendom vooral interpreteert in het licht van zijn ideaal.

De slecht onderbouwde inhoud van het boek ten spijt is dat ondertussen wel boeiend. Want vrede en gerechtigheid voor de wereld, te beginnen bij Jeruzalem, dat wil ik ook! En veel boeiender dan onze eventuele gezamenlijke oorsprong (daar zit ‘m in de bovenstaande 3 punten de belangrijkste pijn wat mij betreft) vind ik die zoektocht naar vrede en gerechtigheid die ons mogelijk zou kunnen binden.

Lees verder »

Dit bericht werd op 27 oktober 2013 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , , ,
Categorieën: Artikel, Boeken, Column

Kontekstueel - Zonder kerkgang ben je verlorenGebeurt er nog iets?‘ was de titel van een boekje van ir J. van der Graaf dat ik jaren geleden kocht, maar nooit helemaal gelezen heb. Ondertussen is de titel sprekend en in combinatie met het thema ‘Zonder kerkgang ben je verloren‘ van het laatste nummer van Kontekstueel roept dat bij mij een heleboel vragen op.

Want wat moet ik in die kerk? Is dat dan de enige reden nog, waarom ik naar de kerk zou gaan (om Van Ruler te parafraseren; bij hem leerde ik gelukkig andere dingen); dat ik dan verloren ga? Nee, verloren ga je niet per definitie, begint het redactioneel, maar als je eenmaal uit de kerk stapt – leert de ervaring – is dat het begin van het einde zonder God. Zo; daar kun je het dan mee doen.

En dan toch weer die dringende vraag: gebeurt er eigenlijk wel iets in die kerk? Want laat ik eerlijk zijn: net als mijn tijdgenoten – die veelal niet (meer) in de kerk komen – wil ik graag vermaakt worden; er moet wel wat gebeuren dat mij boeit; dat mij in beweging brengt. En eerlijk gezegd verveel ik me soms stierlijk in de kerk; als de bezieling in de preek ontbreekt; als steeds maar dezelfde uitsnede uit de psalmen wordt gezongen (met tegenwoordig – jawel – af en toe zelfs een lied); als dezelfde opeenvolging van oude gewoontes wordt herhaald; waarvan ondertussen bijna niemand meer echt iets begrijpt. Het kan zo aan de oppervlakte blijven hangen in de kerk en in mijn hart! Wat dat betreft ben ik het hartgrondig eens met wat H.J. Maat daarover in zijn artikel schrijft.

Lees verder »

Dit bericht werd op 3 december 2012 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: ,
Categorieën: Artikel, Column, Preek

Vlak voor de zomer mailde Anneke Bregman van DRS Magazine me: of ik ruimte had voor een interview over studeren in Delft. Maar natuurlijk had ik dat en het werd een mengsel van (voor mij) nostalgische gevoelens en lessen voor vandaag. Selecteer de onderstaande afbeelding voor het gehele interview in PDF:

Interview in DRS Magazine

Dit bericht werd op 17 september 2012 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , ,
Categorieën: Artikel, Persoonlijk

60 jaar Johannes Calvijn, Dispuut van de C.S.F.R.Halverwege oktober bestond ‘mijn’ dispuut en studentenvereniging 60 jaar; mijn studentenvereniging was en is het dispuut Johannes Calvijn uitgaande van de C.S.F.R. in Delft. Ter gelegenheid van haar XII-de lustrum gaf het dispuut onder andere een lustrumbundel uit met de prikkelende titel ‘De onrechtvaardige God’. Want: hoe zit dat nou toch met het lijden dat ons overkomt? Wat kan en wil God daarmee te maken hebben? In zijn nawoord bij de bundel verbindt am. Jonard Roukens de onrechtvaardigheid met God in de persoon van Jezus Christus die deze onrechtvaardigheid op zich nam; vandaar dus de onrechtvaardige God.

De lustrumcie. vroeg mij al in mei om een artikel over dit thema voor die lustrumbundel te schrijven en ik gaf het de titel mee van deze blog (volg deze link voor het artikel). Ik besprak het artikel meerdere malen met een vriend. Hij verweet mij dat ik mijn levenshouding een nogal stoïcijnse lading gaf door het artikel af te sluiten met een citaat van Paul Ricoeur: “God onvoorwaardelijk beminnen betekent het volledig verlaten van de cirkel van de vergelding waarin de lamentatie nog steeds gevangen blijft zolang het slachtoffer zich over de onrechtvaardigheid van zijn lot beklaagt“. Dus – en ik geef ondertussen toe dat dit citaat die interpretatie toelaat – ophouden met klagen en het leven nemen zoals het is?

Nee, dat was niet wat ik bedoelde, maar ik begrijp dat ik dat toe moet lichten. Ik ben gevoed door een aantal tradities en voor mij zijn met name de joodse traditie van Levinas, Heschel, Rosenstock Huessy en Buber (die ik veelvuldig las) en de reformatorische traditie van bijvoorbeeld Geertsema (ik volgde zijn colleges toen ik wijsbegeerte studeerde aan de VU in Amsterdam) erg belangrijk geworden. Als in die tradities een centraal en gemeenschappelijk begrip kan worden aangewezen, dan is dat tenminste het thema antwoorden: God spreekt en ik hoor! God onvoorwaardelijk beminnen betekent voor mij onvoorwaardelijk luisteren naar wat Hij tot mij spreekt.

Lees verder »

Dit bericht werd op 18 oktober 2010 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , , , , , ,
Categorieën: Artikel, Boeken

https://lelij.com leeft op WordPress , het thema Adventure van Eric Schwarz en Mailchimp

https://lelij.com – Een blog van Karel J. van der Lelij

Altijd kritisch en betrokken