Marilynne Robinson - ThuisEen Pulitzer krijg je niet zomaar. Het boek ‘Thuis‘ van Marilynne Robinson is een bevestiging van die stelling. Dat spreekt natuurlijk niet vanzelf; zeker niet als het in zo’n boek gaat over zoiets kwetsbaars als persoonlijk (on-)geloof en schuld van een broer (Jack) en een zus (Glory) die ieder huns weegs zijn gegaan en terugkeren bij meneer voor de één; bij papa voor de ander. Robinson is een verademing om te lezen tussen al dat geweld, de sex en vaak ook het platvloerse dat dagelijks op je afkomt (ook en tegenwoordig misschien wel juist in veel ‘literatuur’). Door met intense gevoeligheid vast te leggen wat Glory ziet, hoort en voelt, weet Robinson een spanning op te bouwen die ontroert, boeit, maar soms ook verdrietig stemt. Je weet; je voelt; je maakt het mee dat Glory haar broer er nooit van zal overtuigen dat geloof hem uit zijn verdrietige melancholie zou kunnen redden. Hij blijft het proberen, heeft zichzelf toch niet in de hand en raakt telkens weer teleurgesteld; nadat hij opnieuw heeft gefaald. Hoewel je het verhaal beziet door de ogen van Glory beweeg je – met de woorden van Willem-Jan Otten in zijn Berlijnse geloofsbrieven – vooral Jack in en voel je zijn machteloze pijn. Toch zijn in dit boek ook voor Glory intens mooie, maar vaak verdrietige momenten weggelegd.

Deze keer gaat het eens niet over het algemeen betwijfeld christelijk geloof, maar juist over de onverenigbare authenticiteit van 2 mensen. Zij gelooft wel; hij niet. Toch blijven ze beiden zichzelf. Verborgen agenda’s doen er niet meer toe, want bijvoorbeeld Glory beseft dat zij Jack er nooit van zal kunnen overtuigen dat God ook voor hem gekozen heeft. En intenser dan Jack zullen weinig mensen beseffen wat zonde is; vooral omdat hij als geen ander de gevolgen daarvan ondervonden heeft.

Lees verder »

Dit bericht werd op 24 maart 2011 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , ,
Categorieën: Boeken

Tatiana de Rosnay - Haar naam was SarahIn mijn blog over Het recht op terugkeer van Leon de Winter noemde ik herkenning als één van mijn criteria voor goede literatuur. Willem Jan Otten diept dat criterium in een aantal essays in Onze lieve vrouwe van de schemering verder uit en heeft me geholpen om nog beter te begrijpen, waarom ik verpletterd ben door het ene boek en een ander boek met een onvoldaan gevoel weliswaar gelezen terzijde leg. Hij noemt dat een beweging  een personage in. Voor je het weet denk en voel je alsof je in de plaats van dat personage het verhaal binnen bent gewandeld en probeer je gemaakte keuzes te beïnvloeden; wat natuurlijk helemaal niet kan. Zoiets.

Net als bij Dorsvloer vol confetti van Franca Treur is met het boek Haar naam was Sarah sprake van een bestseller. Vaak verbaas ik me over de massa’s mensen die zo’n boek lezen, want voor mij loopt lezing van zo’n boek meestal uit op een deceptie. Een teleurstelling was het niet, dit boek, maar een dubbel gevoel heb ik er wel aan overgehouden. Het verhaal over Sarah is bekeken vanuit haar eigen ogen best een verhaal dat aangrijpt en gevoelens van plaatsvervangende schaamte oproept voor wat haar is aangedaan. Sarah was een joods meisje dat tijdens een razzia in Frankrijk door Franse agenten wordt opgepakt met haar ouders. Op het laatste moment weet ze haar broertje te verbergen in een verborgen kast, maar zonder sleutel – die zij in haar jaszak stopt – kan zo’n jongen natuurlijk niet weg… Met wat goede wil kun je dit echt wel als een confronterend verhaal ervaren. Hoewel zelfs dat verhaal soms al wat langdradig wordt, is het verhaal zo voorstelbaar gebleven dat het je meesleept; je wilt weten hoe het afloopt.

Lees verder »

Dit bericht werd op 9 juni 2010 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , ,
Categorieën: Boeken

Goed geboektGoed geboekt (boekenweekgeschenk van 1954) is een aardige verzameling verhaaltjes en betoogjes over boeken; door henzelf geschreven, alleen maar gelezen of kwijt geraakt.

Het verhaal over dat laatste thema van Hella Haasse komt onverwacht naar binnen. Dat is nou typisch zo’n verhaal waar je de hoofdpersoon in beweegt; zoals Willem Jan Otten dat noemt. Onoplettend blader je van het ene naar het andere verhaaltje en opeens zit je er middenin; in dat verhaal van Haasse.

Ze vertelt over een serie boeken van Shakespeare. Je weet hoe dat gaat met een verhuizing. Tijdens het inpakken gaat het steeds trager; dat inpakken. Want ja, al die interessante boeken (en andere dingen die er wat minder toe doen); voor je het weet pak je bladerend in. Tijdens dat bladeren had Haasse ontdekt dat een deel van haar serie van Shakespeare ontbrak. Die had ze uitgeleend aan haar huisbaas. Daarna vertelt ze haar verhaal. Echt de moeite waard.

Naast dit mooie verhaal bevat het boekje niet heel veel spannends. Wel noemenswaard is het betoogje van – jawel – Annie M.G. Schmidt:

Alleen in dit passieve stadium, het melk- en sopstadium, is er verschil tussen damesboeken (‘hij-sloot-haar-in-de-armen-romans’) en mannenboeken (actie-boeken). De mensen, die snuffelen en keuren en proeven en schiften zijn niet meer verdeeld in mannen en vrouwen.

Lees verder »

Dit bericht werd op 2 juni 2010 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , ,
Categorieën: Boeken

https://lelij.com leeft op WordPress , het thema Adventure van Eric Schwarz en Mailchimp

https://lelij.com – Een blog van Karel J. van der Lelij

Altijd kritisch en betrokken