BliksemEerder schreef ik een kritische blog over een column van dhr. R. Toes (directeur van locatie ‘Guido de Brès’ van het Wartburg College)  in de Waarheidsvriend. Naar aanleiding van zijn column en mijn blog hadden wij een paar weken geleden een goed gesprek. Wellicht dat ik zijn nieuwe column van afgelopen donderdag daarom met andere ogen las. Het kan ook zijn dat het thema van zijn blog – vriendelijkheid – mij persoonlijk boeit en misschien komt het ook wel omdat Toes in zijn laatste column man en paard noemt en mij daardoor meeneemt op zijn zoektocht.

Hoe dan ook: dat thema vriendelijkheid boeit me – zoals gezegd. Ik zocht het op in de Bijbel – mijn betrouwbare bron voor wijsheid – en mij viel op dat het woord vriendelijkheid in tegenstelling tot de Statenvertaling (slechts 1 keer) meer voorkomt in de NBV (ook maar 5 keer). De meest boeiende wijsheid over vriendelijkheid vond ik deze keer dan ook niet terug in de canonieke, maar in de deuterocanonieke boeken; om precies te zijn in Sirach 32 : 10, waar staat: “Zoals de bliksem voor de donder komt, zo snelt de vriendelijkheid een bescheiden mens vooruit“. En daarmee zitten we wat mij betreft ook midden in het probleem.

Lees verder »

Dit bericht werd op 26 september 2011 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , ,
Categorieën: Column

Robert Duvall - The ApostleMet ‘The Apostle‘ van Robert Duvall (die zelf de prachtige hoofdrol speelt) bekeek ik gisteren wat mij betreft een bijzondere film die via verschillende invalshoeken tot nadenken stemt. Het verhaal begint wat rommelig, waardoor het in het begin niet helemaal lukt om de aandacht erbij te houden. Maar vanaf het moment dat Sonny een honkbalknuppel oppakt tot het einde van de film ontspint zich een mooi verhaal over een prediker die de naam van Jezus van de daken schreeuwt, daar niet naar leeft en die dat als Apostle E.F. probeert te verbergen.

Apostle E.F. blijkt echter als Sonny een moord te hebben gepleegd en vroeg of laat komen mensen dat te weten of vinden ze uit waar hij zich bevindt. Als prediker beweegt hij mensen en weet hij te verbinden. Nadat hij mensen samen heeft gebracht in een klein kerkje weet hij een troublemaker (naamloos en daarom op imdb.com dan maar zo genoemd) te ontdooien. Blank en zwart, monteur en radio reporter, troublemaker en lover; hij weet ze in korte tijd met elkaar te verenigen, maar moet hen direct ook weer loslaten.

Lees verder »

Dit bericht werd op 18 september 2011 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , , ,
Categorieën: Column, Film

A. van de Beek - Te veel gevraagdVoor de boeken van Van de Beek zou het een uitkomst zijn als print on demand of e-book nieuwe wegen zouden openen om betaald terug te kunnen bladeren in zijn oeuvre. Ik heb Van de Beek gevolgd vanaf m’n studententijd; vanaf zijn boek over het lijden (Waarom?) uit 1984. De dikkere boeken kostten me soms moeite om doorheen te komen, maar steeds bleek het de moeite waard. Ik las zijn boeken alleen of samen met vrienden, maar zijn stellingname was steeds prikkelend en zeker in zijn dunnere boekjes heb ik hem altijd als uitdagend ervaren; vanaf zijn Rechtvaardiger dan God (over Job) tot één van zijn laatste boeken, Te veel gevraagd? – Israël in het christelijk denken, dat ik deze week uitlas. Van Van de Beek heb ik ondertussen een heel rijtje in de boekenkast staan. Telkens grijp ik er in gedachten of daadwerkelijk op terug; steeds weer de moeite waard om me in te verdiepen. Ja, Van de Beek blijft me uitdagen.

Ik las dus Te veel gevraagd? Laat ik eens in stellingen proberen te vertalen wat ik van dit boek heb geleerd.

  • Laatst sprak ik een christelijke aanhanger van Geert Wilders (sic). Wilders was in zijn ogen de beschermer van de joods-christelijke waarden waar hij zo trots op was. Die waarden moesten worden beschermd tegen de Islam en het was goed dat er eindelijk iemand was opgestaan die dat ondubbelzinnig voor zijn rekening nam. In de geschiedenis – aldus Van de Beek – is het echter te vaak gebeurd dat islamfobie werd gevolgd door antisemitisme. Denkend in bedreigingen wordt niet alleen de Islam, maar ook het Jodendom al snel gevaarlijk voor het Christendom; als christenen zelf maar buiten schot blijven. De joden – zegt de drogreden dan elke keer weer – hebben Jezus vermoord; een Jood vermoord door Joden, maar dat wordt (on)bewust vergeten. Angst wordt niet voor niets een slechte raadsheer genoemd en blijkt elke keer ten koste te gaan van een bedreiger die als zondebok (of kind van de rekening) wordt aangewezen; eerst openlijk, maar in de loop van de tijd steeds meer verborgen. Beter DIM dan DIP (denken in mogelijkheden en problemen), zou ik echter zeggen. Want van onze joodse broeders – is mijn ervaring – kunnen we nog een hoop leren. Antisemitisme maakt meer kapot dan ons lief is; heeft dat altijd gedaan.

Lees verder »

Dit bericht werd op 31 oktober 2010 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , , , ,
Categorieën: Boeken

René Girard - De zondebokEugen Rosenstock-Huessy heeft in zijn Toekomst, een christelijk levensgeheim gelijk: Op de fiets onderweg vanaf m’n werk naar huis of in de tegengestelde richting rijdend kom ik soms tot de beste invallen.

Mobiel terugdenkend aan m’n blog van gisteren over Mombakkes van Do van Ranst bedacht ik me vandaag dat er toch nog iets belangrijks miste in mijn verhaal. Want naast het slachtoffer (Frank van 15 die littekenend werd mishandeld) en de wereld ‘buiten’ (die het allemaal zag gebeuren en nogal laat ingreep) zijn er natuurlijk ook de daders. En net als met de slachtoffers is er met de daders over het algemeen iets bijzonders aan de hand. Hoe kan een moeder er bijvoorbeeld mee instemmen dat haar bloedeigen zoon uit huis wordt verbannen? Daar is net als tussen de dader en zijn slachtoffer een ongeschreven verbond voor nodig tussen de daders onderling. En als het om daders gaat is dat vaak een verbond tussen de actieve dader en één of meer passieve toeschouwers die meewerken. Zo gaat dat, als er wordt gepest op het schoolplein; zo gaat dat als er sprake is van mobbing op de werkplek; maar zo gaat dat dus ook in een gezin, als er sprake is van (sexuele) mishandeling. De partner sluit in zo’n geval maar al te vaak zijn of haar ogen (ich habe es nicht gewusst of eigenlijk: ik wilde het niet weten) en ook in Mombakkes doet de moeder dat en verzint ze er al verhalend op los wat ze eigenlijk gewild zou hebben: een buitenechtelijke relatie. Maar uiteindelijk blijkt ook zij psychisch mishandeld te zijn. En – daar komt’ie – toch blijft zo’n moeder naar buiten toe volhouden dat ze heel gelukkig is; overigens net als haar zoon Frank – in dit verhaal het slachtoffer. En de echte dader probeert vol te houden dat er niets aan de hand is.

Als buitenstaander snap ik daar helemaal niets van. Ik heb het idee dat ik – ondanks de negatief ervaren kanten daarvan – een gelukkige jeugd heb gehad; zeker als ik daar de verhalen naastleg van vrienden, (aangetrouwde) familie en van de vele anderen die vroeg of laat mijn levenspad kruisten. Als buitenstaander – schreef ik gisteren ook al – zie ik zo’n verhaal langzaam ontstaan, maar begrijp ik er in de kern eigenlijk niets van. Ik zie het en probeer het te duiden, maar het doet pijn en het voelt onrechtvaardig aan. Van Ranst heeft dat onnavolgbaar knap in scene gezet.

Lees verder »

Dit bericht werd op 23 september 2010 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , ,
Categorieën: Boeken

https://lelij.com leeft op WordPress , het thema Adventure van Eric Schwarz en Mailchimp

https://lelij.com – Een blog van Karel J. van der Lelij

Altijd kritisch en betrokken