Gilles Paquet-Brenner - Elle s'appelait SarahEen goede vriendin gaf ons de ruimte om naar de bioscoop te gaan en bezorgde ons de kaartjes voor Elle s’appelait Sarah; Haar naam was Sarah (gebaseerd op het boek van Tatiana de Rosnay).

Ik herhaal hier niet wat ik van het boek vond; dat heb ik eerder gedaan. De Rosnay had een prachtig verhaal in handen, maar in de film van Gilles Paquet-Brenner komt dat verhaal veel beter uit de verf dan in het boek van De Rosnay.

Toch voelt het ongemakkelijk om naar zo’n film te kijken. Joden worden massaal opgesloten in een stadion. Dat leidt tot zelfmoord en als er niemand voor je zorgt, brengt dat vervuiling van een ongekende omvang met zich mee. Het leed is zo buitenproportioneel dat je er niets meer mee kunt. Hoe moeten die mensen dat zelf ervaren hebben? De schreeuwende inwoners van Parijs die toekijken, de Joodse vrouw die het waagt om te vluchten (de enige?) en de Franse politie-agenten die deze klus zelfstandig klaren; het zijn even zovele elementen die het verhaal ongrijpbaar en onbevattelijk maken. En toch gebeurt het. Je kijkt toe. Je weet niet wat je eraan moet doen en voelt je na deze beelden een soort van murw geslagen. Had dat subtieler gekund; misschien gemoeten? Ik weet het niet. Ik weet wel dat het zo gebeurd moet zijn. Subtieler beelden zouden onrecht doen aan de realiteit, maar deze beelden wel behapbaarder kunnen maken. Wellicht had de focus op vader, moeder en Sarah wat gerichter (misschien post-moderner) gekund? Het kleine verhaal maakt op mij altijd meer indruk dan een grote metafoor en – ik weet niet meer bij wie ik het gelezen heb – elk slachtoffer is er één teveel en vaak veelzeggender dan de 6.000.000; zo’n getal heeft onbevattelijke proporties aangenomen en slaat daarmee de ernst ervan dood.

Lees verder »

Dit bericht werd op 5 december 2010 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , ,
Categorieën: Film

Tatiana de Rosnay - Haar naam was SarahIn mijn blog over Het recht op terugkeer van Leon de Winter noemde ik herkenning als één van mijn criteria voor goede literatuur. Willem Jan Otten diept dat criterium in een aantal essays in Onze lieve vrouwe van de schemering verder uit en heeft me geholpen om nog beter te begrijpen, waarom ik verpletterd ben door het ene boek en een ander boek met een onvoldaan gevoel weliswaar gelezen terzijde leg. Hij noemt dat een beweging  een personage in. Voor je het weet denk en voel je alsof je in de plaats van dat personage het verhaal binnen bent gewandeld en probeer je gemaakte keuzes te beïnvloeden; wat natuurlijk helemaal niet kan. Zoiets.

Net als bij Dorsvloer vol confetti van Franca Treur is met het boek Haar naam was Sarah sprake van een bestseller. Vaak verbaas ik me over de massa’s mensen die zo’n boek lezen, want voor mij loopt lezing van zo’n boek meestal uit op een deceptie. Een teleurstelling was het niet, dit boek, maar een dubbel gevoel heb ik er wel aan overgehouden. Het verhaal over Sarah is bekeken vanuit haar eigen ogen best een verhaal dat aangrijpt en gevoelens van plaatsvervangende schaamte oproept voor wat haar is aangedaan. Sarah was een joods meisje dat tijdens een razzia in Frankrijk door Franse agenten wordt opgepakt met haar ouders. Op het laatste moment weet ze haar broertje te verbergen in een verborgen kast, maar zonder sleutel – die zij in haar jaszak stopt – kan zo’n jongen natuurlijk niet weg… Met wat goede wil kun je dit echt wel als een confronterend verhaal ervaren. Hoewel zelfs dat verhaal soms al wat langdradig wordt, is het verhaal zo voorstelbaar gebleven dat het je meesleept; je wilt weten hoe het afloopt.

Lees verder »

Dit bericht werd op 9 juni 2010 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , ,
Categorieën: Boeken

https://lelij.com leeft op WordPress , het thema Adventure van Eric Schwarz en Mailchimp

https://lelij.com – Een blog van Karel J. van der Lelij

Altijd kritisch en betrokken