Maarten 't Hart - MagdalenaZoals oudere mensen beter kunnen stoppen met autorijden (omdat ze zichzelf en anderen in gevaar brengen), zo moet Maarten ’t Hart langzamerhand maar eens stoppen met schrijven. In zijn boek ‘Magdalena‘ is het namelijk niet meer wat het geweest is; met de taal niet en een verhaal wil het ook maar niet worden.

Ik heb vaker geworsteld met een boek, maar zelfs het uiterst saaie ‘Eiland van de vorige dag‘ heb ik uiteindelijk uitgelezen. Voor het eerst in m’n leven heb ik ‘Magdalena‘ bewust opzij gelegd en besloten om het niet uit te lezen.

Ik heb altijd genoten van Maarten ’t Hart (laatstelijk nog van ‘Verlovingstijd‘). Allereerst genoot ik van zijn taal; zijn taalkunstjes en vaak ook -grappen. In ‘Magdalena‘ echter is zijn taal sleets geworden en erger ik me aan de gekozen stijl. Volgens de kranten en volgens de achterflap van het boek zou het boek een verhaal over zijn moeder moeten zijn, maar meer dan tot introspectie is ’t Hart niet gekomen; met af en toe een uitstapje naar zijn moeder.

Die uitstapjes kenden we overigens al. Dat zijn stiefvader Jezus en de duivel dementerend op één grote hoop gooide, wisten we al uit ‘Verlovingstijd’ en al die andere verhalen zullen ook wel ergens in al die andere boeken van ’t Hart terug te vinden zijn. Zo voelt het uieindelijk ook: een samenraapsel van onsamenhangende verhaaltjes die een leven op willen leuken dat helemaal niet zo opvallend was als ’t Hart wil laten lijken. Het voelt als lijkenpikkerij; een centje bijverdienste aan de dood van zijn moeder.

Het grote probleem van het boek is dat het anders is opgeschreven dan ik uit andere boeken van ’t Hart gewend was. Het boek heeft een tot vervelens toe en-toen-en-toen-en-toen-en-toen-gehalte en het wordt niet geschreven vanuit de beleving van een romanfiguur, maar vanuit de zurigheid van ’t Hart himself. Had ’t Hart die puberige zurigheid nou niet gewoon eens achter zich kunnen laten? De tale Kanaäns in verkeerde context is opnieuw te opvallend aanwezig. En op elke bladzijde moet worden aangetoond dat de Bijbel en alle geschriften die daarop zijn gebaseerd onzin verkopen. Dan lees ik liever Armando; zoals afgelopen zaterdag 2 mei 2015 in Trouw:

Vrijheid van meningsuiting is ook heel belangrijk. Maar die wordt zo vaak misbruikt. Kwetsen moet kunnen, hoor ik dan. Ja, dat is zo, maar waarom zou je dat in hemelsnaam doen? Ik ben zelf niet gelovig en sterker nog, ik moet van godsdiensten niets hebben. Natuurlijk weet ik dat in de Koran gewelddadige dingen staan, maar de Bijbel is wat dat betreft geen haar beter! Weet je wat ik vind van mensen die gelovigen bespotten? Die vind ik kleinburgerlijk. Zielig“.

Daarmee is wel zo’n beetje alles gezegd. Als je geen goede verhalen meer kunt schrijven, Maarten, stop er dan alsjeblieft maar mee en ga lekker zielig in een hoekje zitten sikkeneuren waar wij er geen last meer van hebben. En recensenten bij de meeste kranten die schrijven dat het een gevoelig verhaal over zijn moeder is geworden: prik toch gewoon eens door al die onzin heen. ’t Hart heeft niets nieuws geschreven. Hij bevuilt het nest van z’n eigen moeder en heeft met ‘Magdalena‘ gewoon een ordinair slecht boek geschreven. Ik sluit me aan bij Emmy de Bruyn (in Wapenveld): laat die psychologische prietpraat die je toepast op andere schrijvers nou ook eens toe op ’t Hart. Ik weet zeker dat jullie in dat geval geen spaan heel hadden gelaten van dit boek.

Dit bericht werd op 10 mei 2015 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , ,
Categorieën: Boeken

Graham Swift - Was je maar hierMet ‘Was je maar hier’ heeft Graham Swift een boek geschreven dat dan toch weer met kop en schouders uitsteekt boven veel van de beste Nederlandse literatuur. Niet voor niets ontving hij voor een eerder boek de Booker Prize. Dit is – en dat proef je bij het lezen – echt het neusje van de zalm.

Hoewel hij hetzelfde thema aansnijdt als Maarten ‘t Hart in ‘Verlovingstijd is het verhaal van Swift krachtiger en veel sterker opgebouwd. ‘t Hart overtroeft hem verre met zijn grappige stijl, maar hoe kan dat ook anders als er achter Jack (vanuit wiens perspectief het grootste deel van het boek geschreven is) vanaf het begin van het boek een geladen geweer op bed ligt om – dat voel je vanaf de eerste bladzijde – gebruikt te worden; maar tegen wie? Dat blijft tot de laatste bladzijde spannend ongewis.

De details in het verhaal komen langzaam bovendrijven en als het nodig is wisselt het perspectief heel even van Jack naar Ellie (zijn vrouw) en naar Tom (zijn ‘kleinere broer’) of zelfs naar Clare Robinson (de vermogende koper van de boerderij van Jack), naar een begrafenisondernemer of naar een andere passant. Hoewel het verhaal van Clare overbodig is en hoewel dit verhaal onnodig nieuwe thema’s aansnijdt (zoals de impact van overspel), is dat een kleine uitglijder die je Swift alweer rap vergeeft als het eigenlijke verhaal zich verder ontspint.

Lees verder »

Dit bericht werd op 5 augustus 2011 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , ,
Categorieën: Boeken

Maarten 't Hart - VerlovingstijdEen christen die het over het grote misverstand van ‘t Hart heeft? Dat zal dan wel over z’n hardleerse ongeloof gaan… Toch niet, want ik heb me tranen gelachen om ‘Verlovingstijd’ van Maarten ‘t Hart; vooral in het begin van het boek; dat dan weer wel. Want in de loop van het boek wordt het allemaal ernstiger; “inktzwart nihilistisch” ook; om bij de woorden van ‘t Hart zelf te blijven.

Het normale gerommel met bijbelteksten blijft – wat een opluchting – een beetje in de marges van het boek. Af en toe gebruikt hij die ‘tale Kanaäns’ nog wel om… Ja, waarom eigenlijk? Misschien om te scoren bij mensen die deze tale nog van vroeger kennen? Ik kan me namelijk voorstellen – en weet dat uit ervaring – dat degenen die de tale zelf nog spreken niet zo happig zijn op de boeken van ‘t Hart; zo spottend en voor hen misschien kwetsend. Voorlopig houd ik het erop dat die tale nu eenmaal zijn handelsmerk is; dat je er gewoon omheen of overheen kunt lezen; en dat je af en toe een glimlach niet kunt onderdrukken. Want leuk zijn ze af en toe wel: die overdreven combinaties van bijbeltekst en dagelijks leven.

Lees verder »

Dit bericht werd op 26 juli 2011 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: ,
Categorieën: Boeken

https://lelij.com leeft op WordPress , het thema Adventure van Eric Schwarz en Mailchimp

https://lelij.com – Een blog van Karel J. van der Lelij

Altijd kritisch en betrokken