A.F.Th. van der Heijden - De ochtendgaveA.F.Th. is mijn held

Ik heb het vaker gezegd: A.F.Th. is een begenadigd schrijver, maar stelt toch vaker teleur dan ik graag zou willen; nu opnieuw met ‘De ochtendgave’.

Na Schervengericht was ik al definitief fan geworden van Van der Heijden. Het verhaal “De eenzaamste twintig minuten uit de geschiedenis van de mensheid” dat zich middenin dat boek ontspint is intens en meeslepend verteld. Die intensiteit versterkt het toch al geniale verhaal dat A.F.Th. vertelt over Roman Polanski wiens vriendin in de jaren ’60 werd vermoord.

Na 2012 – toen ik het verhaal over dit boek schreef – is er wel iets veranderd. Na 2012 schreef Van der Heijden nog zo’n intens, maar hopeloos verhaal: Tonio; naar aanleiding van de dood van zijn eigen zoon. Dat boek verpletterde me om zoveel uitzichtloos verdriet. En het beangstigde me: zou A.F.Th. dan nooit meer iets schrijven; zoals hij in ‘Tonio’ telkens herhaalde?

Maar gelukkig: eerst verscheen hij na jaren van verbeten en verdronken verdriet bij ‘College Tour‘ en kort daarna verscheen De Helleveeg. Ik vond het – lees ik nu terug in m’n blog – een goed boek; herkenbaar en daardoor aangrijpend. Ik hoopte op meer en op weer zoiets als ‘Schervengericht‘.

Met ‘De ochtendgave’ schrijft hij echter opnieuw middelmatig

Met ‘De Ochtendgave‘ is A.F.Th. echter teruggekeerd naar het niveau van Drijfzand koloniseren of De liefdesbaby. Voor de eerste helft van het boek heeft hij het ‘Erotisch woordenboek‘ van Hans Heesterman opengeslagen en er een verhaaltje omheen gebrouwen; afschuwelijk banaal en platvloers. Daarna ontspint zich een verhaal dat gaat over het door Fransen bezette Nijmegen van 1672 – 1674. In dat deel van het boek werd het toch nog een klein beetje interessant en las ik het boek zelfs met genoegen uit. Maar al met al zou ik ‘m – als ik dit geweten had – lekker in de winkel hebben laten liggen.

A.F.Th., ik blijf je volgen, maar alsjeblieft: schrijf weer iets moois; iets van waarde; een monument waar we in Nederland niet meer omheen kunnen!

Dit bericht werd op 3 mei 2016 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , , ,
Categorieën: Boeken

A.F.Th. van der Heijden - Het schervengerichtSoms verbaas ik me over de jury van de AKO literatuurprijs en over de boeken die zij als beste uit het aanbod selecteren, maar met Schervengericht van A.F.Th. van der Heijden zaten zij in 2007 beter dan in de roos. Dat vond ik al, toen ik halverwege het boek het nieuwsbericht hierover las. Dat vind ik nog steeds, waarmee meteen ook weer het besef tot me doordringt dat het alweer lang geleden is dat ik het boek las.

Mijn leeservaring met A.F.Th. begon met Vallende ouders (en waarschijnlijk daarvoor al met Weerborstels). Ik kan me van die boeken niet meer herinneren dan dat ze goed genoeg waren om meer van hem te willen lezen, maar dat is het dan.

Ik heb ook (zwaar) teleurstellende leeservaringen opgedaan met A.F.Th. Met Drijfzand koloniseren en De liefdesbaby schreef hij ronduit verwarrende en ook vervelende verhalen. Maar daar staan magistrale werken tegenover: zoals Het schervengericht dat is. Ik zal niet veel uit de doeken doen, maar het boek heeft mij om meerdere redenen een heel ander beeld gegeven van de regisseur Roman Polanski (van onder andere – inderdaad – de eerder besproken The Pianist en China Town). Ik wist dat het boek zou gaan over deze regisseur, maar kende hem eigenlijk niet; bleek toen ik halverwege het boek begon na te gaan waarom Polanski eigenlijk niet meer in Amerika komt. Polanski was veroordeeld voor sexueel misbruik van een minderjarig meisje en was gevlucht om aan die straf te ontkomen. Het verhaal van Van der Heijden blijft – als het om dat verhaal gaat – angstig dicht bij de werkelijkheid!

Lees verder »

Dit bericht werd op 9 januari 2012 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , , , , , ,
Categorieën: Boeken

A.F.Th. van der Heijden - De liefdesbabyJe zou haast gaan denken dat ik een fervent van-der-heijden-hater ben, maar om Freek de Jonge te parafraseren: “Dan zit je ongenadig mis”. Toch kom ik opnieuw tot de plakker ‘afrader’ als het om dit kleine boekje gaat. Een liefdesbaby kun je het object van dit verhaal niet echt noemen, want betreffende baby is verwekt op de set van een pornofilm. Dat vader en moeder aan elkaar blijven hangen, zal ermee te maken hebben dat de oude en nieuwe tijd elkaar in de jaren ’60 raakten. ‘Moeten trouwen’ was toen waarschijnlijk – ik ben er zelf natuurlijk nooit bij geweest, want van eind jaren ’60 – nog een oud begrip dat niet meer echt aansloot bij de sexpraktijk van die dagen. Maar als ons object dan toch geboren wordt (‘vader’ en ‘moeder’ zijn nog steeds ‘bij elkaar’) wordt het in een AH-doos gestopt en door een vriend van de vader in de bosjes geplaatst.

Wat onvoorzichtig! Kind wordt gevonden, moeder ongelukkig en ten slotte ten einde raad, want… oh nee, de clou. Niet verklappen! Hoewel: zal ik je de lust van het lezen van deze afrader ontnemen? Ja, laat ik dat doen. Object van handeling gaat dood, moeder gaat op zoek en als aap uit de hoge hoed blijkt kind toch niet dood te zijn. Maar moeder krijgt dat nooit te horen…

Wat een ellende toch…

Dit boekje mag van mij op de grote hoop met pulp. Het verscheen in de serie ‘Schrijvers van naam’. Van der Heijden maakt die naam waar met zijn Schervengericht (absoluut!), maar met dit boekje in juist die serie heeft hij die naam toch behoorlijk te grabbel gegooid.

Loes reageerde op mijn vorige blog over Drijfzand koloniseren van Van der Heijden met de opmerking dat ik Doodverf (het nieuwste boek van Van der Heijden) zeker zou moeten lezen. Ik ga het nog één keer proberen…

Dit bericht werd op 24 juni 2009 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , ,
Categorieën: Boeken

A.F.Th. van der Heijden - Drijfzand koloniserenIn mijn vorige blog over Leon de Winter’s Het recht op terugkeer stelde ik iets te voorbarig vast dat Van der Heijden naast Het schervengericht geen literatuur had geproduceerd. Dat was natuurlijk wat overdreven, maar bij die opmerking dacht ik in ieder geval aan dit boek. Het voetbalgeweld, de dode die niet begraven mag worden, de onderlinge familievetes en het idee van macht zijn allemaal nogal pathetisch in beeld gebracht. De ongetwijfeld mooie taal die Van der Heijden kan bezigen gaat ten onder in dit geweld van een toekomst die nooit in deze vorm zal bestaan.

Kortom: dit boek verdient echt niet meer dan het predikaat ‘afrader’. Het zorgt er bij mij voor dat ik bij zijn nieuwe Doodverf twijfel. Na schervengericht ben ik op Drijfzand koloniseren zo afgeknapt dat ik niet snel enthousiast zal worden voor de aankoop van nog een boek van A.F.Th.; dat terwijl ik zijn gastschrijverschap voor de TU Delft toch bijzonder heb gewaardeerd; dat terwijl zijn Schervengericht toch echt het neusje van de zalm is of van mij tot de top van de Nederlandse literatuur gerekend mag worden. Vreemd – jammer ook – dat in één man zoveel tegenstelling verenigd kan zijn!

Dit bericht werd op 21 juni 2009 geschreven door Karel J. van der Lelij
Onderwerpen: , , ,
Categorieën: Boeken

https://lelij.com leeft op WordPress , het thema Adventure van Eric Schwarz en Mailchimp

https://lelij.com – Een blog van Karel J. van der Lelij

Altijd kritisch en betrokken